Met tarwestengels huizen isoleren. Ja, dat kan. Het gebeurt al in Noord-Brabant waar verschillende partijen gezamenlijk werken aan het stimuleren en toepassen van meer lokale en natuurlijke grondstoffen in de woningbouw. Bijvoorbeeld in het project ‘Zuidoost-Brabant Verbouwt Natuurlijk Samen’. Brabantse woningcorporaties bouwen steeds vaker met biobased bouwmateriaal dat is gemaakt van grondstoffen die geteeld worden door lokale agrariërs. Een maand geleden isoleerde strobouwer Wouter Klijn de eerste woning voortkomend uit de Noord-Brabantse corporatiedeal.
Het project ‘Zuidoost Brabant Verbouwt Natuurlijk Samen’ is door de Rabobank, provincie Noord-Brabant en Building Balance opgezet. Met succes, want inmiddels zetten Brabantse boeren 160 hectare stro, vlas, vezelhennep en sorghum in om de keten op gang te helpen. Sorghum is een graan dat valt onder de grassenfamilie. Het graan is verwant aan maïs en groeit ook net als maïs een stuk hoger dan andere granen uit de grassenfamilie.
Dertien woningcorporaties en drie regionale bouwbedrijven in zuidoost-Noord-Brabant maken zich hard voor het toepassen van de natuurlijke isolatiematerialen die van de geteelde gewassen worden gemaakt. De woningcorporaties hebben afgesproken dat ze bij de verduurzaming van hun woningvoorraad toewerken naar het toepassen van alleen nog maar biobased circulair bouwmateriaal in 2027.
‘Building Balance’
‘Building Balance’ is een landelijk transitieprogramma met als doel het gebruik van biogrondstoffen in de bouw versneld op te schalen. Het programma richt zich voornamelijk op het toepassen van vezelteelten en reststromen van Nederlandse bodem voor de productie van biobased bouwproducten. Deze producten hebben de potentie om op grote schaal bij te dragen aan de klimaatdoelen, circulaire doelen en de doelstellingen van het Nationaal Programma Landelijk Gebied. Twee ministeries, de provincies Noord-Brabant, Zuid-Holland, Flevoland en Overijssel en de Rabobank ondersteunen het landelijk transitieprogramma.
Eerste woning in Budel
Op 22 juni is in Budel de eerste woning, voortkomend uit de Brabantse corporatiedeal, met door lokale boeren geteelde natuurlijke grondstoffen geïsoleerd. Jelle Bluemink, hoofd Bouwregelgeving en Bouwkwaliteit van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, kwam er speciaal voor naar Noord-Brabant om het eerste succes van de keten in de praktijk te aanschouwen. Hij bezocht samen met de ketenpartijen een van de aangesloten akkerbouwers die onder meer graan en vezelhennep teelt. Het graanstro wordt ingezet voor inblaasisolatie en de vezelhennep wordt verwerkt tot isolatiewol.
Vervolgens werd samen met de minister een corporatiewoning van woCom in Budel bezocht. Hier werd ter plekke een woning geïsoleerd met inblaasisolatie door strobouwdeskundige Wouter Klijn. De natuurlijke isolatie en de damp-open constructie zorgen ervoor dat de zolder goed wordt geïsoleerd tegen de kou in de winter en de hitte in de zomer. Dit laatste is, gegeven het klimaat, een welkome eigenschap die biobased isolatiematerialen van nature hebben.
Lagere energierekening en verbetering leefklimaat
Corporatiebestuurder van WoCom, Mirjam Kräwinkel, is erg blij met deze ontwikkeling: “Door lokale natuurlijke grondstoffen te gebruiken in onze woningen dragen we als woningcorporaties niet alleen bij aan het milieu, maar verlagen we de energierekening aanzienlijk en verbeteren we ook het leefklimaat van de woningen. We zijn trots dat we in dit project al zo snel concrete stappen zetten in de verduurzamingsslag.”
Provinciebestuurder Stijn Smeulders: “De ervaring en ketens die we in Zuidoost-Brabant opzetten, moeten leiden tot een volwaardige industrie. Met nieuwe verdienmodellen voor boeren en lokaal geteelde grondstoffen voor renovaties en nieuwbouw zetten we grote stappen naar duurzaam woningen bouwen.”
Dit voorjaar ondertekenden de dertien woningcorporaties, die actief zijn in 21 gemeenten van de Metropoolregio Eindhoven (MRE), een commitmentverklaring om stapsgewijs binnen 5 jaar 100% biobased isolatiemateriaal toe te passen in hun sociale huurwoningen. De boeren zegden hierna toe om dit jaar ongeveer 160 hectare vezelgewassen te telen. Deze grondstoffen worden vervolgens verwerkt tot bouwmaterialen die regionale bouwers gaan toepassen in de corporatiewoningen.


