Zoete graansoort kan boeren in zuidelijk Afrika door de droogtes helpen

STELLENBOSCH, 27 mei 2024 (IPS/The Conversation) -Landen in Zuidelijk Afrika moeten volop inzetten op ‘zoete sorghum’, schrijft Hamond Motsi, onderzoeker aan de Universiteit van Stellenbosch. Het Afrikaanse gewas kent een waaier aan toepassingen, en is vooral veel beter bestand tegen droogte dan conventionele gewassen als maïs of tarwe.

Zuidelijk Afrika kampt met een uitzonderlijke droogte door El Niño, een natuurlijke klimaatcyclus die wordt gekenmerkt door veranderingen in de temperaturen in de Stille Oceaan. El Niño heeft effecten op mondiale weerpatronen, met name op regenval en temperatuur.

De droogte heeft de landbouw in de regio bijzonder zwaar getroffen. Malawi, Zambia en Zimbabwe hebben de impact op de landbouwproductie tot ramp verklaard. Ze vragen om humanitaire hulp om de bevolking te voeden. De malaise in de landbouw heeft ook economische gevolgen, gezien meer dan 70 procent van plattelandsbevolking afhankelijk is van de landbouw voor het inkomen.

De penibele situatie toont hoe belangrijk het is voor de landbouwsector om zich voor te bereiden op de gevolgen van de klimaatverandering.

Biobrandstoffen

Eén van die strategieën is gewassen verbouwen voor biobrandstoffen. Die zijn rijk aan zetmeel, suiker of oliën en kunnen direct of via een fermentatieproces worden omgezet in bio-ethanol, een klimaatvriendelijk alternatief voor aardolie, steenkool of gas. Veelgebruikte gewassen voor biobrandstoffen zijn suikerriet, maïs, sorghum, suikerbieten, koolzaad en zonnebloemen.

Maar die conventionele gewassen hebben nadelen. Zo zijn ze erg gevoelig voor extreme weersomstandigheden en zijn er stevige investeringen nodig voor meststoffen, chemicaliën en irrigatie. En: ze concurreren met de voedselproductie. Als ze als biobrandstof worden verbouwd, kunnen ze niet ook als voedsel worden gebruikt vanwege de manier waarop ze moeten worden verwerkt.

Onderzoekers zijn dus altijd op zoek naar gewassen die zonder die problemen goede biobrandstoffen kunnen zijn. Zoete sorghum, inheems op het Afrikaanse continent, is zo’n gewas.

In tegenstelling tot de bekendere sorghum heeft de plant zoet sap in de stengels. Ik heb voor recent onderzoek de wetenschappelijke literatuur doorgenomen om de potentiële betekenis van zoete sorghum voor Afrikaanse boeren te analyseren.

Meerdere toepassingen

Zoete sorghum heeft veel toepassingen. Het kan granen, veevoer en suikerhoudend sap produceren, waardoor het uniek is onder de gewassen.

De granen worden bereid als gestoomd brood, of vormen de grondstof voor traditioneel artisanaal bier en de commerciële bierproductie over het hele continent.

De granen zijn rijk aan voedingsstoffen, met hoge energiewaarden (342 calorieën/100 g), eiwitten (10 g/100 granen), koolhydraten (72,7 g/100 granen) en vezels (2,2 g/100 granen). En ze bevatten essentiële mineralen zoals als kalium (44 mg/100 granen), calcium (22 mg/100 granen), natrium (8 mg/100 granen) en ijzer (3,8 mg/100 granen).

De voedingswaarde van maïs is redelijk vergelijkbaar: eiwitten (8,84 g/100 granen), koolhydraten (71,88 g/100 granen), vezels (2,1 g/100 granen), kalium (286 mg/100 granen), calcium (10 mg/100 granen), natrium (15,9 mg/100 granen) en ijzer (2,3 mg/100 granen).

Veevoer en biobrandstof

Maar wat zoete sorghum onderscheidt van een gewas als maïs, is dat het veerkrachtiger is in droge klimaten en bovendien veel andere toepassingen kent. Tijdens de groei produceert het bijvoorbeeld veel plantmateriaal dat overblijft na de oogst. Daardoor is het ook nuttig als veevoer.

Diervoerder wordt gemaakt van wat overblijft nadat de zoete sorghum is geoogst en de granen en het sap uit de stengel zijn verwijderd. Ook het residu heeft nog een hoog voedingsgehalte, wat de kwaliteit van het voer ten goede komt. Ook de granen kunnen overigens worden gebruikt in veevoer.

Het zoete sap in de stengels van het gewas wordt gebruikt om bio-ethanol te maken. Zoete sorghum bevat sucrose, glucose en fructose, essentieel voor de productie van bio-ethanol. Van de conventionele biobrandstofgewassen die ik heb genoemd, levert alleen suikerriet meer ethanol op. Uit onderzoek in de Verenigde Staten is gebleken dat zoete sorghum maïs ver overtreft als grondstof voor de productie van bio-ethanol: de opbrengst bedraagt gemiddeld ​​8102 liter per geplante hectare, terwijl maïs slechts 4209 liter per hectare oplevert.

Droogteresistent

Misschien wel het allerbelangrijkste, gezien de huidige droogteproblemen in Zuidelijk Afrika, is dat zoete sorghum zeer geschikt is voor het soort ongunstige omstandigheden die waar veel conventionele biobrandstofgewassen het moeilijk mee hebben.

Een van de belangrijkste kenmerken van zoete sorghum is de droogteresistentie. Verschillende varianten kunnen tijdens langere perioden van droogte overschakelen op een slapende toestand, om daarna de groei te hervatten. Onderzoek heeft aangetoond dat zoete sorghum, onder omstandigheden van intense waterschaarste, gebruik maakt van het sap in de stengel om aan de behoeften van de plant te voldoen.

De capaciteit van zoete sorghum om te weerstaan aan gebrek aan water, in combinatie met de tolerantie voor zout en droogte, maakt het een ideaal gewas voor boeren in droge gebieden. Dat is ook waarom het zo populair is in andere delen van de wereld, zoals de VS, Brazilië en China.

Investeren in zoete sorghum

De landbouw in Afrika wordt momenteel gedomineerd door grote gewassen als maïs, tarwe en rijst, die allemaal van buiten het continent afkomstig zijn. Er is niet genoeg aandacht voor gewassen van Afrikaanse origine zoals zoete sorghum, ook al heeft het een waaier van toepassingen en is het een erg krachtige plant met en groot potentieel voor boeren. Mensen zijn meer vertrouwd met gewone sorghum, en er is ook nog maar weinig onderzoek naar gedaan.

Overheden zouden moeten inzetten op meer bewustzijn onder boeren en consumenten voor de vele voordelen van zoete sorghum en de toepassing ervan in voeding.

Recepten ontwikkelen kan bijvoorbeeld dat bewustzijn verhogen. Als overheden en de privésector investeren in onderzoek en ontwikkeling, kan het volledige potentieel van zoete sorghum ontsloten worden.

Dit artikel is oorspronkelijk verschenen bij The Conversation.

Als je regelmatig en graag goed nieuws leest, dan is nu een goed moment om ons te steunen. Goed Nieuws is gratis toegankelijk voor iedereen en wordt gefinancierd door lezers. Elke bijdrage, hoe groot of klein ook, geeft voeding aan onze journalistiek en verzekert de toekomst van goednieuws.be. Steun Goed Nieuws al vanaf 1 euro – het duurt maar een minuutje. Dank je.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Recente berichten

Onze sponsors

Jouw logo hier?

Goed Nieuws werkt op basis van vrijwilligers. Om onze kosten te dekken, zijn wij op zoek naar sponsors.

Herken je jezelf in de visie van Goed Nieuws en wil je sponsor worden? Neem dan contact met ons op.

Meer
berichten