Wie meerdere talen spreekt, krijgt minder snel te maken met verouderingsverschijnselen van de hersenen. En dat heeft veel gezondheidsvoordelen, zegt een nieuwe studie in Nature.
Wie meertalig is en vlot kan wisselen tussen Nederlands en Engels, Frans of Marokkaans, vertoont op hersenscans minder sporen van biologische processen die wijzen of aftakeling van het brein.
Dat zagen internationale onderzoekers onder leiding van Agustín Ibáñez van het Trinity College in Dublin bij meer dan 85.000 Europeanen tussen de 51 en 90 jaar, uit alle 27 Europese lidstaten.
De wetenschappers keken naar de zogeheten Biobehavioral Age Gap (BBAG): het verschil tussen iemands biologische leeftijd, berekend op basis van gezondheid en leefstijl, en de daadwerkelijke leeftijd. De analyse suggereert dat mensen die maar één taal spreken iets meer dan twee keer zoveel kans hebben om sneller te verouderen dan meertaligen.
“Onze resultaten leveren sterk bewijs dat meertaligheid een beschermende factor is voor gezond ouder worden”, zegt Agustín Ibáñez. “Talen leren en gebruiken activeert belangrijke hersennetwerken die verband houden met aandacht, geheugen, uitvoerende taken en sociale interactie – mechanismen die de veerkracht gedurende het hele leven kunnen versterken.”
Beschermend effect
Volgens de onderzoekers is een mogelijke verklaring dat er een voortdurende mentale inspanning nodig is om meerdere talen actief en passief bij te houden. Dat beschermt de hersenen tegen verouderingsverschijnselen.
Opvallend is dat het beschermende effect sterker wordt naarmate iemand meer talen spreekt. Zelfs talen die je niet dagelijks gebruikt blijven in je hoofd actief. Iedere extra taal vraagt extra aandacht, geheugen en controleprocessen en die versterken onze cognitieve veerkracht en vertragen het verouderingsproces van het brein.
De studie is verschenen in Nature Aging.
Waarom vinden we dit goed nieuws?
Dit onderzoek toont aan dat meertaligheid niet alleen een sociaal of cultureel voordeel is, maar ook rechtstreeks bijdraagt aan onze gezondheid. Dat sluit nauw aan bij SDG 3: Goede gezondheid en welzijn. Het actief leren en gebruiken van meerdere talen stimuleert hersenfuncties zoals geheugen, aandacht en cognitieve flexibiliteit. Daardoor blijven onze hersenen langer fit, veerkrachtig en beter beschermd tegen ouderdomsverschijnselen zoals dementie. Talen spreken is dus een eenvoudige, natuurlijke én levenslange vorm van mentale preventie en draagt bij aan een gezondere samenleving.
Wat kan jij doen?
– Begin of hervat een taal via apps, cursussen of online platforms.
– Lees boeken, kijk films of luister naar muziek in een andere taal.
– Oefen talen in gesprekken met vrienden, collega’s of via taaluitwisseling.
– Stimuleer kinderen of kleinkinderen om meertalig op te groeien.
– Daag je brein uit door regelmatig te schakelen tussen verschillende talen in het dagelijks leven.
