Veel grote en middelgrote economieën groeien nu zonder dat hun uitstoot van broeikasgassen toeneemt. “Er vindt op grote schaal een ontkoppeling plaats”, zegt een analyse van de Energy & Climate Intelligence Unit (ECIU).
Uit de cijfers blijkt dat heel wat economieën tussen 2015 en 2023 de groei konden losmaken van hoge uitstoot. Landen die in totaal 92 procent van het wereldwijde bbp uitmaken, slagen er dus in om hun economie te doen groeien zonder dat hun CO2-uitstoot meegroeit.
De studie, 10 Years Post-Paris: How emissions decoupling has progressed globally, maakt gebruik van data over de uitstoot van 113 landen, samen goed voor meer dan 90 procent van de wereldeconomie.
83 landen doen het goed
Uit de analyse blijkt dat 92 procent van het mondiale bbp en 89 procent van de wereldwijde uitstoot afkomstig is van economieën die relatief of absoluut ontkoppeld zijn. In het decennium voor de ondertekening van het Akkoord van Parijs in 2015, net tien jaar geleden, was dat voor beide parameters nog maar 77 procent.
Er is in de analyse sprake van absolute ontkoppeling wanneer de uitstoot daalt terwijl de economie groeit. Relatieve ontkoppeling betekent dat de uitstoot nog steeds toeneemt, maar trager dan de economische groei.
Tussen 2015 en 2023 hebben de landen die samen meer dan 46 procent van het mondiale bbp vertegenwoordigen een absolute ontkoppeling gerealiseerd: hun economieën kenden een groei terwijl de CO2-uitstoot in absolute termen is gedaald. In de periode voor het klimaatakkoord uit 2015 was dat iets meer dan 38 procent.
In aantallen gaat het over 43 landen – 32 vóór Parijs, terwijl het aantal landen dat relatieve ontkoppeling heeft bereikt, is gestegen van 35 naar 40.
Van Noorwegen tot Mozambique
Het rapport illustreert ontkoppeling in Europa en Noord-Amerika, maar ook in belangrijke economieën in Latijns-Amerika en Zuid-Afrika. De Verenigde Staten en de Europese Unie tonen een absolute ontkoppeling, terwijl India en China een relatieve ontkoppeling laten zien. In China groeide de uitstoot in de periode 2015-2023 veel langzamer dan het bbp.
In West-Europa zien we vooral voor Noorwegen, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk spectaculaire resultaten. Zij behoren tot een groep van meer dan twintig wereldeconomieën die in de afgelopen twintig jaar consequent tot absolute ontkoppeling konden komen.
Bijzonder positief is dat ook veel opkomende economieën een belangrijke ommekeer hebben ingezet, stelt het rapport: onder meer in Brazilië, Colombia, Egypte, Jordanië en Mozambique dalen de emissies terwijl hun economieën groeien.
Ontkoppeling is de norm
“Er wordt ons soms verteld dat de wereld de uitstoot niet kan verminderen zonder de groei pijn te doen”, reageert John Lang van ECIU, een van de auteurs van het rapport. “Het tegenovergestelde is waar. Ontkoppeling is nu de norm, niet de uitzondering. Het aandeel van de wereldeconomie dat de uitstoot in absolute zin ontkoppelt, neemt gestaag toe.”
“Natuurlijk zijn de wereldwijde totalen het belangrijkst”, erkent Lang. “Wereldwijd blijven de CO2-emissies stijgen, al is dat in een veel langzamer tempo dan tien jaar geleden. Onder de motorkap is de structurele verschuiving dus onmiskenbaar. Meer landen buigen hun curve om, en cruciaal is dat de uitstoot van China al achttien maanden stabiel is en mogelijk de piek heeft bereikt.”
Zijn collega Gareth Redmond-King zegt dat het momentum dat met het Akkoord van Parijs is gecreëerd, niet te stoppen valt. “Oplossingen zoals zonne-energie hebben de voorspellingen van vóór Parijs vele malen overtroffen en wereldwijd zijn er nu meer mensen werkzaam in schone energie dan in fossiele brandstoffen. Netto nul-industrieën nemen toe en leiden tot groei, naast meer jobs en een betere gezondheid voor iedereen.”
