Met efficiënte maatregelen kan de EU de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen met 90 procent verminderen tegen 2050. Helemaal afkicken kan ook, maar dat vergt veel grotere inspanningen.
Europa neemt zich voor om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn, maar kan dat wel? Het gerenommeerde Potsdam Institute for Climate Impact Research berekende het in detail, en komt tot een verrassend positieve conclusie.
“Onze studie toont aan dat een kosteneffectieve transitie naar klimaatneutraliteit halverwege deze eeuw zo’n 90 procent van het huidige fossiele brandstofgebruik in de EU overbodig zou maken”, stelt de analyse in Nature Communications.
Het grootste deel van die transformatie kan worden bereikt door middel van groene stroom en elektrificatie, terwijl bio-energie en groene waterstof een aanvullende bijdrage kunnen leveren in specifieke sectoren. En: die strategie is ook het goedkoopste: “Een verregaande uitfasering van fossiele brandstoffen is de meest economisch efficiënte strategie.”
Helemaal zonder
Er zou dus nog 10 procent van het huidige brandstofverbruik blijven, maar dat kan gecompenseerd worden, denken de onderzoekers. Zelfs een reductie van 99 procent van het fossiele brandstofgebruik is technisch mogelijk, maar dat is een pak lastiger. Het vereist aanzienlijke extra inspanningen en een razendsnelle ontwikkeling van nieuwe technologieën voor energie-opslag.
Om fossiele brandstoffen volledig uit te faseren in 2050 is ook een snelle en grootschalige uitbreiding van klimaatneutrale brandstoffen nodig, zoals groene waterstof. Die zijn doorgaans duur, maar zouden fossiele brandstoffen kunnen vervangen in sectoren waar de uitstoot moeilijk te verminderen is, zoals de lucht- of scheepvaart. Zo’n scenario zou de transitie duurder maken, maar wel de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen uit andere landen verder verminderen.
“Dankzij technologische vooruitgang op het gebied van wind- en zonne-energie en elektrificatie, zoals e-mobiliteit of warmtepompen, is een realistische en kosteneffectieve uitfasering van fossiele brandstoffen nu binnen handbereik”, zeggen de experten.
Maar, benadrukken ze: daarvoor moeten beleidsmaatregelen en investeringen op korte termijn consistent aansluiten bij de langetermijndoelstelling van klimaatneutraliteit. “En elke vermeden eenheid fossiele brandstof maakt Europa onafhankelijker en het energiesysteem veerkrachtiger.”
