Langs twee gewone straten in Genk duiken sinds kort opvallende bruine borden op. Geen aankondiging van een kasteel, natuurpark of toeristische trekpleister, maar van een berm. Met de allereerste ‘Beschermde berm’ van België krijgt een ogenschijnlijk onbeduidende strook groen een nieuwe status: die van waardevol natuurgebied.
De borden gebruiken hetzelfde visuele kader als toeristische erfgoedborden, zoals die ook internationaal worden ingezet. Dat is geen toeval. Door die herkenbare vormgeving verandert de betekenis van de plek: wat vroeger een vergeten randzone was, wordt nu zichtbaar als kwetsbare natuur waar zorg en respect op hun plaats zijn.
De aanpak werd ontwikkeld door gedragsbureau Fama Volat en vertrekt van bestaande visuele frames. Zonder verbodsborden of extra handhaving, maar door subtiele betekenisgeving, wordt het gedrag van voorbijgangers beïnvloed.
Dat effect is ook meetbaar. Na een proefperiode van een half jaar daalde de hoeveelheid zwerfvuil met meer dan een kwart. Vooral het aantal achtergelaten blikjes – typisch afval dat vanuit auto’s wordt weggegooid – nam duidelijk af.
Die herwaardering is meer dan symbolisch. Bermen zijn het leefgebied van tal van planten en insecten en functioneren als verbindingszones tussen natuurgebieden. Samengeteld vormen alle bermstroken in België zelfs het grootste aaneengesloten natuurgebied van het land.
Schepen van Technische Uitvoerende diensten Erhan Yilmaz verwoordt het zo:
“Met deze borden laten we zien dat zelfs kleine ingrepen een groot verschil kunnen maken. Onze bermen zijn waardevolle natuur en verdienen onze bescherming.”
Wat in Genk getest werd, toont hoe een eenvoudige en schaalbare ingreep ook elders kan werken. Overal in Vlaanderen liggen bermen langs wegen en straten. Dit project maakt duidelijk dat zelfs die alledaagse plekken een rol kunnen spelen in natuurbehoud — als we ze anders leren bekijken.
