Kazachstan zet dit jaar een historische stap in natuurherstel: voor het eerst in zeventig jaar zullen opnieuw wilde tijgers rondlopen in het land. In een uitgestrekt natuurgebied aan het Balkasjmeer in het zuidoosten worden Siberische tijgers uitgezet, als onderdeel van een ambitieus en jarenlang voorbereid herintroductieproject.
De oorspronkelijke Kaspische tijger verdween in de jaren 50 door overbejaging en een gebrek aan prooien. Nu wil Kazachstan het ecosysteem in ere herstellen door een nauw verwante soort, de Siberische tijger, opnieuw een plaats te geven in het landschap.
Het project is grondig voorbereid. In de regio aan het Balkasjmeer en de Balkasjdelta zijn de voorbije jaren tienduizenden bomen aangeplant om een geschikt leefgebied te creëren. Tegelijk werden prooidieren zoals Afghaanse edelherten en kulans – wilde Aziatische ezels – opnieuw geïntroduceerd. Ook de populaties wilde zwijnen worden versterkt. Zo ontstaat een robuust ecosysteem waarin de tijger opnieuw zijn rol als toppredator kan opnemen.
Het uitgestrekte gebied van 4.000 tot 5.000 vierkante kilometer biedt voldoende ruimte voor een kleine, stabiele populatie. Het aantal inwoners in de onmiddellijke omgeving is beperkt, en de dieren zullen worden uitgerust met zendertjes zodat ze via satelliet kunnen worden gevolgd. Dat laat toe snel in te grijpen als ze te dicht bij menselijke nederzettingen komen.
De keuze voor de Siberische tijger is biologisch logisch: genetisch onderzoek toont aan dat deze soort sterk verwant is aan de vroegere Kaspische tijger en goed aangepast is aan koude winters. De samenwerking tussen Kazachstan en Rusland maakt de herintroductie mogelijk.
Wereldwijd staan wilde dieren onder druk en krimpt hun leefgebied. Tegelijk tonen succesvolle beschermingsprogramma’s in landen als India, Nepal en Bhutan dat tijgerpopulaties opnieuw kunnen groeien als overheden en natuurbeschermers samen investeren in herstel. De herintroductie in Kazachstan past in die bredere positieve evolutie.
Als de uitzetting dit jaar doorgaat zoals gepland, betekent dat niet alleen de terugkeer van een iconisch dier, maar ook een krachtig signaal dat grootschalig natuurherstel mogelijk is wanneer er visie, samenwerking en lange adem aanwezig zijn.
