Afslankmiddelen zoals Ozempic zijn ook veelbelovend tegen allerlei vormen van middelenmisbruik, blijkt uit Amerikaans onderzoek. Ze lijken in te werken op fundamentele mechanismen van hunkering die vaak aan de basis liggen van verslavingen.
GLP-1-middelen zijn oorspronkelijk ontwikkeld als medicijn tegen diabetes, maar bleken ook effectief tegen obesitas en zijn sindsdien aan een razendsnelle opmars bezig. Nu blijkt dat ze mogelijk ook een krachtig middel kunnen worden tegen verslaving. Artsen die de middelen voorschrijven, krijgen al langer van patiënten te horen dat niet alleen hun zin in eten, maar ook in bijvoorbeeld alcohol of een sigaret afneemt.
De Universiteit van Washington nam de proef op de som en analyseerde gezondheidsdata van meer dan een half miljoen Amerikaanse veteranen. De wetenschappers zochten specifiek naar deelnemers die met een bestaande verslaving kampten, of wie een nieuwe verslaving ontwikkelde.
De resultaten zijn opvallend: wie behandeld wordt met GLP-1-middelen heeft gemiddeld een 14 procent lager risico om een verslaving te ontwikkelen. Specifiek voor alcohol, cocaïne en opioïden loopt dat zelfs op tot respectievelijk 18, 20 en 25 procent. Per duizend deelnemers gaat het om 7 vermeden nieuwe diagnoses van verslaving.
Ook bij patiënten met een bestaande verslaving blijkt er sprake van een effect op het risico op ziekenhuisopname, overdosis of sterfte door middelengebruik. Na drie jaar was er een reductie van 30 procent in bezoeken aan de spoedeisende hulp, 25 procent voor ziekenhuisopname, 40 procent op overdosis en maar liefst 50 procent wat betreft overlijden gerelateerd aan drugsgebruik.
Hunkering
“Mensen die deze middelen gebruiken tegen obesitas beschrijven vaak een afname van ‘voedselruis’ – de aanhoudende obsessie met voeding die leidt tot overeten”, zegt Ziyad Al-Aly, MD, epidemioloog aan de Universiteit van Washington. “Wat ons onderzoek toont, is iets breders: GLP-1-remmers kunnen ook de ‘drugsruis’ dempen – de onophoudelijke hunkering die verslaving aan verschillende middelen veroorzaakt.”
Dat signaal, dat zich over meerdere middelen uitstrekt, wijst op een gedeelde biologische basis voor verslaving en opent de deur naar een fundamenteel andere aanpak.
“De openbaring over GLP-1-medicatie is dat het echt werkt tegen alle belangrijke verslavende stoffen”, zegt Al-Aly. “En dat het uniform werkt: niet specifiek tegen alcohol, opioïden of nicotine, maar dat het waarschijnlijk de drang zelf aanpakt. Het dempt die hunkering die mensen naar hun verslaving trekt.”
Het onderzoek is verschenen in het British Medical Journal.
