Een wandeling in de natuur versterkt het gevoel van verbondenheid, zelfs al maak je die alleen. Tijd in de natuur spenderen werkt dus prima tegen eenzaamheid, zeggen Noorse onderzoekers.
Dat buitenkomen goed is tegen eenzaamheid, lijkt evident: mensen ontmoeten doorbreekt het isolement en is goed voor de mentale gezondheid. Maar ook activiteiten op je eentje kunnen goed werken tegen een gevoel van eenzaamheid. Tenminste, als je in de natuur bent.
Dat is de conclusie van onderzoek bij 2500 mensen door de Noorse Universiteit voor Wetenschap en Technologie (NTNU). “We hebben vastgesteld dat buitenactiviteiten in de natuur grotendeels een beschermend effect hebben tegen eenzaamheid”, zegt Sindre Johan Cottis Hoff, socioloog aan de NTNU. “Het gevoel versterken erbij te horen, niet alleen met andere mensen, maar ook met de natuur en de omgeving, heeft een beschermend effect.”
De manier waarop we de tijd doorbrengen is wel essentieel. Het effect hangt af van de mate waarin mensen aandacht besteden aan de omgeving: geluiden, het uitzicht of patronen in de bladeren van de bomen. Hardlopen, waarbij de aandacht meer op de eigen prestatie ligt in de plaats van de omgeving, heeft dus veel minder effect dan bijvoorbeeld wandelen.
Geen sociale normen
Hoff is van mening dat er zowel directe als indirecte verklaringen zijn waarom een gevoel van verbondenheid met de natuur eenzaamheid kan verlichten:
De directe verklaring is dat het voldoet aan de diep menselijke behoefte om deel uit te maken van een groter geheel. Bovendien ervaren we de natuur als niet-oordelend; je kunt er gewoon jezelf zijn, zonder de druk van sociale normen.
De indirecte verklaring is dat het destructieve gedachten tegengaat, die vaak een belangrijke oorzaak zijn voor gevoelens van eenzaamheid. Verschillende studies hebben aangetoond dat een gevoel van verbondenheid met de natuur juist dit soort destructieve denkpatronen tegengaat en zelfs relaties met anderen kan verbeteren.
Gevolgen voor de maatschappij
Overheden moeten dan ook inzetten op die toegankelijkheid van natuur, en mensen aanzetten om er meer tijd in door te brengen, besluiten Hoff en zijn collega’s. De lente ervaren, de grond onder je schoenen horen knarsen of frisse lucht inademen: het heeft een grotere impact op ons dan we vaak denken.
“Eenzaamheid en het gevoel van er niet bij horen zijn grote uitdagingen voor de volksgezondheid”, zegt Hoff. “Als natuurgebieden worden vernietigd of minder toegankelijk worden, kan dat de samenleving veel geld kosten.”
