Een kwalitatieve olijfolie heeft veel gezondheidsvoordelen. Aan die lijst kan volgens nieuw onderzoek nog een sterke troef worden toegevoegd: een betere hersenfunctie.
Wat we eten, beïnvloedt niet alleen ons gewicht en onze gezondheid, maar ook die van het brein. Die gedachte wint de laatste jaren steeds meer terrein in de wetenschap met centraal daarin de zogeheten ‘darm-brein-as’: een complex netwerk dat onze spijsvertering met de hersenen verbindt.
Verstoringen in de darm-brein-as kunnen leiden tot uiteenlopende aandoeningen, en tegelijk groeit het bewijs dat voeding die balans kan ondersteunen. Daarbij worden voeding, bladgroenten en gezonde vetten genoemd, zoals olijfolie.
Let wel: niet alle olijfolie is gelijk, zo blijkt uit een nieuwe studie in het tijdschrift Microbiome. Spaanse onderzoekers analyseerden daarvoor de gegevens van 656 mensen tussen 55 en 75 jaar, allen met overgewicht, obesitas of metabool syndroom (een verzameling risicofactoren als buikvet, hoge bloeddruk en cholesterol).
Gedurende twee jaar volgden ze niet alleen hoeveel olijfolie de deelnemers gebruikten, maar ook welk type: extra vierge (de hoogste kwaliteit) of gewone olijfolie (geraffineerd).
De resultaten zijn opvallend. Deelnemers die vooral vierge olijfolie consumeerden, vertoonden een betere cognitieve evolutie én een grotere diversiteit in hun darmmicrobioom. Dat laatste geldt als een belangrijke graadmeter voor een gezonde darm. Wie daarentegen vaker geraffineerde olijfolie gebruikte, zag die diversiteit eerder afnemen.
Bioactieve stoffen
Volgens de onderzoekers ligt de verklaring mogelijk bij de samenstelling van de olie. Vierge olijfolie, en vooral de ‘extra vierge’, wordt koud geperst en behoudt daardoor bioactieve stoffen zoals polyfenolen en antioxidanten. Die componenten staan bekend om hun ontstekingsremmende en mogelijk neurobeschermende eigenschappen.
Geraffineerde olie daarentegen ondergaat een industrieel proces waaraan hitte te pas komt waardoor net die gunstige stoffen grotendeels verloren gaan.
Toch waarschuwen experten ook voor al te snelle conclusies: de studie toont verbanden, maar geen oorzakelijk bewijs. Wel past het onderzoek in een bredere trend: voedingspatronen lijken cruciaal voor onze gezondheid. Een mediterraan dieet met veel groenten, peulvruchten, vis en gezonde vetten blijft een van de best onderbouwde modellen.
Olijfolie extra vierge
Maar hoe herken je kwaliteitsvolle olijfolie? Let in de eerste plaats op het label: ‘extra vierge’ of ‘vierge’ (ook wel ‘koude persing’ genoemd), dat op minimale bewerking wijst.
Kies bij voorkeur voor olie in donkere glazen flessen of blikken, die beschermen tegen licht, en vermijd doorzichtige plastic flessen of producten die lang in fel verlichte rekken staan.
Ook hoe je olijfolie gebruikt, speelt een rol. Een scheutje over geroosterde groenten of salade, in een vinaigrette, gemixt met kruiden op een toastje of als afwerking van soep volstaat vaak al. Een tot twee eetlepels per dag is ruim voldoende om de voordelen mee te pikken.
