Een groene omgeving is niet alleen belangrijk tijdens hittegolven: ze leidt ook tot lager gebruik van mentale gezondheidszorg. Dat blijkt uit een studie van de CM onder meer dan 4 miljoen leden.
De studiedienst van het CM Gezondheidsfonds heeft facturatiegegevens rond mentale gezondheidszorg van ruim 4,3 miljoen CM-leden vergeleken met de hoeveelheid groene ruimte in hun buurt.
De resultaten zijn duidelijk: wie in een groenere buurt woont, doet minder een beroep op geestelijke gezondheidszorg. Een toename van 20 procent aan groene ruimte in de wijk gaat gepaard met een relatieve daling van 3,73 procent in het gebruik van eerstelijnszorg. Ook de vraag naar psychiatrische zorg en urgente psychiatrische hulp liggen opvallend lager.
Die percentages lijken klein, maar op bevolkingsniveau gaat het om een significante vermindering van de zorgvraag. Groene ruimte is dus geen luxe, maar is fundamenteel bepalend voor de gezondheid, zowel op het vlak van mentaal welzijn als zorggebruik, zegt de CM.
“Gezondheidsbeleid moet daarom ook gaan over investeringen in toegankelijke en kwalitatieve groene omgevingen”, zegt CM-voorzitter Luc Van Gorp. “Die plekken dragen bij tot preventie, verkleinen ongelijkheden en verminderende druk op het zorgsysteem.’
Omgekeerd effect
De studie vindt wel een uitzondering voor mensen met een verhoogde tegemoetkoming. Voor deze 16 procent van de bevraagden ging een toename van groen in de wijk net gepaard met een hoger relatief zorggebruik.
Dat is opvallend, maar niet per sé negatief, zegt de studie. Het zou kunnen betekenen dat een groenere leefomgeving kwetsbare personen helpt om net de weg te vinden naar medische hulp, onder meer door sterkere sociale cohesie in groenere buurten. Mogelijk speelt ook mee dat bewoners van kwetsbare wijken doorgaans in slechtere gezondheid verkeren. De impact van omgevingsfactoren zoals groen zou daardoor relatief minder bepalend zou kunnen zijn.
Ruimtelijke ordening
“We moeten veel beter begrijpen wáárom het voor die kwetsbare groep anders is”, zegt Van Gorp. “Hoe kunnen we groene ruimtes zo inrichten dat ze ook voor mensen in armoede wel een effect hebben op hun gezondheid? Verder wetenschappelijk onderzoek naar de onderliggende mechanismen is absoluut noodzakelijk om een rechtvaardig en evidence-based beleid te kunnen voeren.”
Het gezondheidsfonds roept beleidsmakers op alle niveaus (van lokaal tot federaal) op om aan ‘toekomstgerichte’ ruimtelijke ordening te doen: steden ontharden en vergroenen, braakliggende gronden herbestemmen en fysieke vergroening combineren met sociale interventies. Zo is het belangrijk dat investeringen in groen niet leiden tot hogere huurprijzen, zegt de CM, die kwetsbare bewoners vervolgens uit hun wijk verdrijven.
