Minder tv kijken doet kans op depressie dalen
Een uur tv-kijken per dag vervangen door andere activiteiten doet wonderen om depressieve stoornissen te voorkomen, zeggen Nederlandse onderzoekers. Met name bij mensen van middelbare leeftijd is het effect groot. Na een drukke dag in de zetel ploffen voor enkele uurtjes breinloos entertainment op tv: voor velen onder ons lijkt het onmisbaar voor de mentale […]
Van parking naar park: tot 18 graden meer verkoeling
Groen in de stad kan de lokale gevoelstemperatuur een flink stuk naar beneden halen. Dat bewijst een voormalige stadsparking in Antwerpen die werd omgetoverd tot groene oase waar het gemiddeld 4,6 graden Celsius koeler zal zijn. De plek waar het nieuwe Zuidpark in Antwerpen is aangelegd, was vroeger een groot, grijs parkeerterrein op kasseien. De […]
Gemiddelde genezingskans bij kanker bereikt recordhoogte van 70%
De vijfjaarsoverlevingskans voor alle vormen van kanker samen heeft een recordhoogte van 70% bereikt. Dat blijkt uit de American Cancer Society Cancer Statistics 2026, het jaarlijkse rapport waarin de organisatie de nieuwste trends en ontwikkelingen rond kanker bundelt. UZA en UAntwerpen zetten ondertussen onder meer in op nieuwe geneesmiddelen en therapieën voor moeilijk te behandelen […]
Kort middagdutje al genoeg om hersenen te resetten
Om het brein te herstellen en het leervermogen te verbeteren is niet altijd een hele nacht slaap nodig, hebben hersenonderzoekers vastgesteld. “Ook korte middagdutjes hebben dat effect.” Het was al bekend dat de nachtrust herstellende effecten heeft op ons brein. Een nieuwe studie door een Duits-Zwitsers team toont nu aan dat zelfs een kort slaapje van zo’n […]
Hitteactieplannen redden duizenden levens in Europa
Hitteactieplannen verminderen het aantal sterfgevallen tijdens extreme hittegolven in Europa aanzienlijk. Dat blijkt uit een grootschalige internationale studie die dagelijkse temperatuur- en sterftecijfers analyseerde in 102 regio’s, verspreid over 14 Europese landen, over een periode van bijna dertig jaar. De studie werd geleid door Aleš Urban (Czech University of Life Sciences Prague) en Veronika Huber […]
Volkoren en fruit verlagen het risico op dementie aanzienlijk
Niet enkel de hoeveelheid, maar ook het soort koolhydraten dat we vaak eten heeft invloed op het risico om dementie te ontwikkelen. Meer volkorenproducten en vers fruit eten verlaagt dat risico aanzienlijk. Koolhydraten vormen het grootste deel van de meeste diëten – ze leveren gemiddeld 55 procent van onze dagelijkse energie-inname. Omdat ze rechtstreeks invloed […]
DNA-test om kanker op te sporen
Onderzoekers van het centrum menselijke erfelijkheid (CME) van UZ Leuven en KU Leuven ontwikkelden een nieuwe DNA-gebaseerde test om kanker vroegtijdig op te sporen. De test detecteert sporen van tumor-DNA in het bloed en combineert voor het eerst twee complementaire methoden: hij onderzoekt zowel mutaties als specifieke kenmerken van de DNA-fragmentjes die gelinkt worden aan kanker. Na […]
Geluk en ouder worden: wat zegt de wetenschap?
Wetenschappelijk onderzoek naar geluk en veroudering weerlegt het idee dat levensgeluk onvermijdelijk afneemt met de jaren. Integendeel: zowel psychologisch als psychiatrisch onderzoek toont aan dat veel mensen zich gelukkiger voelen naarmate ze ouder worden. Grootschalige studies naar levensgeluk, samengevat in de zogeheten happiness curve van Jonathan Rauch, tonen gemiddeld een U-vormig patroon. Het geluksgevoel daalt […]
Kassabon zonder hormoonvestoorders in de maak: Zwitsers vinden alternatief van hout en suiker
Zwitserse wetenschappers hebben een veelbelovend alternatief gevonden voor kastickets, die vaak hormoonverstoorders bevatten. Ze hebben een coating ontwikkeld op basis van hout en plantensuikers. We komen er vrijwel dagelijks mee in aanraking zonder erbij stil te staan: het thermisch papier van onder meer kassabonnetjes, reçu’s of verzendlabels. Het papier bevat een coating, die in contact […]
Bloedtest kan risico op ernstige hartproblemen voorspellen bij erfelijke aandoening
Wetenschappers hebben een eenvoudige bloedtest ontwikkeld die kan helpen voorspellen welke patiënten met hypertrofische cardiomyopathie het grootste risico lopen op ernstige complicaties. De test kan artsen in staat stellen om patiënten gerichter op te volgen en mogelijk levensreddende behandelingen tijdig in te zetten. Hypertrofische cardiomyopathie (HCM) is de meest voorkomende erfelijke hartaandoening ter wereld en […]
UGent-scriptie over 3D-geprinte borstprothesen wint dubbele prijs en opent nieuwe perspectieven voor vrouwen na borstkanker
Een masterproef van de Universiteit Gent toont hoe technologische innovatie, empathie en co-creatie kunnen samenkomen in een oplossing die het leven van duizenden vrouwen kan verbeteren. Met haar onderzoek naar gepersonaliseerde 3D-geprinte borstprothesen won Eline De Roo niet alleen de Vlaamse Scriptieprijs 2025, maar ook de Eosprijs. Uit 498 inzendingen koos de jury dit jaar […]
Alzheimer tot tien jaar vroeger opsporen
Met een investering van meer dan 16 miljoen euro start Vlaanderen een grootschalig onderzoeksproject dat innovatieve bloedtesten voor de ziekte van Alzheimer moet valideren. Door bij 5.000 vijftig-plussers vroege biologische signalen in het bloed te analyseren, willen onderzoekers het risico op Alzheimer tot tien jaar vóór de eerste symptomen beter kunnen inschatten. Vandaag leven meer […]
Europa kan het met 90 procent minder fossiele brandstoffen doen in 2050
Met efficiënte maatregelen kan de EU de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen met 90 procent verminderen tegen 2050. Helemaal afkicken kan ook, maar dat vergt veel grotere inspanningen. Europa neemt zich voor om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn, maar kan dat wel? Het gerenommeerde Potsdam Institute for Climate Impact Research berekende het in detail, en komt […]
Belgische robot maakt rugoperaties veiliger
Onderzoekers van de KU Leuven hebben een innovatieve tweearmige chirurgische robot ontwikkeld die rugoperaties sneller, veiliger en nauwkeuriger maakt. De robot werkt volledig op basis van echografie, waardoor röntgenstraling en complexe CT-opstellingen tijdens de operatie overbodig worden. Dat is een belangrijke stap vooruit voor zowel patiënten als operatieteams. Lage rugproblemen behoren wereldwijd tot de belangrijkste […]
Elektrische snelkookpannen redden bossen én gorilla’s in Congo
Veel omwonenden van het Nationaal Park Virunga in Congo koken op houtskool uit het park. Dit leidt tot grootschalige ontbossing, wat het behoud van lokale ecosystemen ernstig bedreigt. Het Instituut voor Ontwikkelingsbeleid (UAntwerpen) gaf 1600 huishoudens een elektrische snelkookpan om de biodiversiteit te redden. Het proefproject was succesvol én krijgt een vervolg: de komende drie […]
Het internet is minder toxisch dan we denken
We schatten het internet veel toxischer in dan het is, blijkt uit een onderzoek op grote platformen als Facebook en Reddit. Een kleine, luide groep creëert een vijandige sfeer, maar in werkelijk gaat het er gemoedelijker aan toe dan we denken. Als je mensen vraagt naar het percentage trollen, dan denken ze dat bijna de […]
Interactieve atlas brengt bijna alle gebouwen ter wereld in 3D in kaart
Onderzoekers van de Technische Universiteit van München hebben een baanbrekende interactieve atlas ontwikkeld die bijna alle gebouwen ter wereld in vereenvoudigde 3D weergeeft. Met in totaal zo’n 2,75 miljard gebouwen biedt het project nieuwe inzichten voor stadsplanning, leefomstandigheden en klimaatbeleid. Het onderzoeksteam rond professor Xiaoxiang Zhu gebruikte geavanceerde machinelearningtechnieken om meer dan 800.000 satellietbeelden uit […]
AI versterkt onderwijs: nieuwe initiatieven geven kwetsbare leerlingen meer kansen
Onderwijsexperts en technologiepioniers van Harvard delen nieuwe, veelbelovende manieren waarop artificiële intelligentie het leren toegankelijker, persoonlijker en eerlijker kan maken voor alle leerlingen. Van aangepaste leerprofielen tot microscholen waar AI wordt getest als tutor: de onderwijsvernieuwing neemt wereldwijd een hoge vlucht. Naarmate AI steeds meer deel wordt van het klaslokaal, zoeken scholen en leraren naar […]
Digital twins maken geneeskunde persoonlijker dan ooit
Stel je voor dat je arts een digitale versie van jou kan raadplegen om te zien welke behandeling het best zal werken. Dat toekomstbeeld komt snel dichterbij dankzij nieuwe AI-technologie die digitale tweelingen bouwt van patiënten, cellen en zelfs hele doelgroepen. Dat opent enorme kansen voor betere zorg op maat, vooral bij complexe aandoeningen zoals […]
Hoe natuur onze mentale gezondheid verbetert
Hoe helpt natuur bij herstel, behandeling en preventie? En hoe kunnen zorgprofessionals deze kennis toepassen in hun werk? Volgens klinisch psycholoog Jolanda Maas is het antwoord duidelijk: “We weten inmiddels dat de natuur de mentale gezondheid van mensen kan verbeteren. Tijd voor actie in de zorgpraktijk.” Van groen in de buurt tot buitenpsychologie Jolanda Maas […]
Microscopische bolletjes wekken stroom op: doorbraak voor zelfopladende elektronica
Onderzoekers uit Letland, Australië, Nederland en België hebben een eenvoudige, milieuvriendelijke manier ontdekt om kleine elektronische toestellen — zoals pacemakers en smartwatches — van stroom te voorzien. Hun oplossing? Microscopisch kleine kunststofbolletjes die elektriciteit opwekken wanneer je ze tegen elkaar laat bewegen.De studie verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift Nano Energy. Een verrassend eenvoudig idee Een […]
Een goed huwelijk? Minder kans op obesitas
Een goed huwelijk kan je beschermen tegen overgewicht. Daar zit een complex communicatiesysteem tussen de hersenen en de darmen voor veel tussen, ontdekten Amerikaanse wetenschappers. De studie, gepubliceerd in het tijdschrift Gut Microbes, suggereert dat de kwaliteit van je relatie net zo belangrijk kan zijn voor je lichamelijke gezondheid als traditionele risicofactoren zoals lichaamsbeweging en voeding. Nieuw […]
AI-tool ziet bloedcelafwijkingen die artsen missen
Een nieuwe AI-tool, CytoDiffusion, kan afwijkingen in bloedcellen opsporen met een nauwkeurigheid die zelfs hoger ligt dan die van menselijke experts. Deze technologische doorbraak biedt enorme kansen voor snellere, betrouwbaardere diagnoses van aandoeningen zoals leukemie. Onderzoekers van de University of Cambridge, University College London en Queen Mary University of London hebben een geavanceerd AI-systeem ontwikkeld […]
Zonnebrandstoffen uit CO₂ komen dichterbij dankzij VUB-doorbraak
Onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) hebben een belangrijke stap gezet richting een toekomst waarin CO₂ kan worden omgezet in duurzame zonnebrandstoffen. Ze tonen aan dat goedkope, niet-giftige en overvloedige materialen zonlicht rechtstreeks kunnen omzetten in energie—aantoonbaar efficiënt én duurzaam. Wetenschappers van de VUB onderzochten hoe halfgeleidermaterialen zo kunnen worden ontworpen dat ze CO₂ […]
Duolingo tegen het verouderen? Meertaligheid houdt het brein jong
Wie meerdere talen spreekt, krijgt minder snel te maken met verouderingsverschijnselen van de hersenen. En dat heeft veel gezondheidsvoordelen, zegt een nieuwe studie in Nature. Wie meertalig is en vlot kan wisselen tussen Nederlands en Engels, Frans of Marokkaans, vertoont op hersenscans minder sporen van biologische processen die wijzen of aftakeling van het brein. Dat zagen […]
Muziek brengt rust, plezier en verbinding bij mensen met een verstandelijke beperking
Actief muziek maken helpt volwassenen met een verstandelijke beperking om minder angst, depressie en moeilijk verstaanbaar gedrag te ervaren. Het zorgt voor meer rust, positieve emoties en meer welzijn — niet alleen voor de deelnemers zelf, maar ook voor hun begeleiders. Onderzoek van gedragsdeskundige Gerianne Smeets (Vrije Universiteit Amsterdam) toont aan dat gestructureerde muziekinterventies — […]
Chinese varens halen zeldzame aardmetalen uit de grond
In het zuiden van China is een varen ontdekt die minuscule kristallen met zeldzame aardmetalen produceert. Het is een nieuwe doorbraak op zoek naar ‘fytomijnbouw’: de extractie van kostbare materialen via planten. Zeldzame elementen – rare earth elements of REE’s – spelen een steeds grotere rol omdat ze onmisbaar zijn in allerlei technologie, van windturbines […]
Belgen staan open voor circulair fietsherstel
Steeds meer Belgen stappen op de fiets, en dat is niet alleen goed nieuws voor de gezondheid en het klimaat — het zet ook een circulculaire revolutie in gang. Een nieuwe studie toont dat bijna 80% van de Belgische fietsers openstaat voor herstellingen met tweedehandsonderdelen. Dat opent de deur naar een duurzamere en betaalbaardere fietsmarkt. […]
Nederland bouwt ‘macroscoop’ om verschuivingen in samenleving te capteren
Nederland investeert miljoenen euro’s in de bouw van een ‘macroscoop’ – een database die grote sociale veranderingen in de maatschappij kan detecteren en opvolgen. Hoe verspreidt desinformatie zich in een samenleving? Waarom blijven sommige gemeenschappen veerkrachtig terwijl er elders grote problemen opduiken? En hoe wordt vertrouwen opgebouwd? De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) wil […]
Stoppen met roken: ook op latere leeftijd goed voor het brein
Stoppen met roken is goed voor de hersenen, zelfs als dat op latere leeftijd gebeurt. Mogelijk kan het zelfs de ontwikkeling van dementie helpen afremmen. Een nieuwe studie in The Lancet heeft de cognitieve achteruitgang bij bijna tienduizend (ex-)rokers boven de veertig onderzocht. Wat blijkt? Wie is gestopt, gaat er in de zes jaar daarop merkelijk trager […]
Doorbraak: schadelijke dementie-eiwitten eindelijk in vroeg stadium meetbaar
Een nieuwe scheikundige doorbraak maakt het mogelijk om schadelijke eiwitten, die ziektes zoals alzheimer of parkinson veroorzaken, te kunnen meten nog voor ze grote schade aanrichten in het brein. De methode laat dus toe om dementie al vroeg te detecteren. En dat biedt hoop voor de ontwikkeling van medicatie. Nederlandse scheikundigen zijn er samen met […]
Wetenschappers vinden manier om Teflon te recycleren
Wetenschappers hebben een manier gevonden om de handige anti-aanbaklaag in je braadpan nu toch te kunnen recycleren, zodat de chemicaliën niet meer in het milieu terechtkomen. Polytetrafluorethyleen (PTFE), ook wel bekend onder de merknaam Teflon, is een vorm van PFAS – chemische stoffen die nauwelijks afbreken in het milieu of het menselijk lichaam, en die gezondheidsproblemen […]
Cholesterol onder controle: lager risico op dementie
Mensen die van nature minder last hebben van verhoogde cholesterol, lopen ook een lager risico op het ontwikkelen van dementie. Dat kan nieuw licht werpen op het gebruik van cholesterolverlagende medicatie. Sommige mensen worden geboren met een genetische variant die van nature de cholesterol mooi laag houdt. Hun genen beïnvloeden bepaalde eiwitten op dezelfde manier […]
Ook gorillavrouwtjes kennen de menopauze
Vrouwelijke berggorilla’s leven, net zoals mensen, nog geruime tijd nadat ze zijn bevallen van hun laatste nakomeling. De meeste andere dieren doen dat niet. De meeste dieren planten zich hun hele leven lang voort. Een zogenaamde ‘post-reproductieve levensduur’ was tot nu toe enkel gedocumenteerd bij mensen, enkele walvissoorten en een populatie chimpansees. Waarom sommige dieren […]
Antwerpse onderzoeker ontdekt waarom borstvoeding en zwangerschap beschermen tegen borstkanker
Een internationaal onderzoek, met belangrijke inbreng van de Antwerpse patholoog dr. Roberto Salgado (Ziekenhuis aan de Stroom), heeft eindelijk aangetoond waarom borstvoeding en zwangerschap vrouwen langdurig beschermen tegen borstkanker. De studie, gepubliceerd in het toonaangevende tijdschrift Nature, toont dat het immuunsysteem in de borst blijvend versterkt wordt door de aanwezigheid van gespecialiseerde T-cellen. Deze beschermende […]
Zestigste verjaardag in zicht? Geen nood, nu piek je pas echt
De meeste mensen kijken niet echt uit naar de dag waarop ze zestig worden. Nochtans zegt de wetenschap dat je best enthousiast mag zijn over die leeftijd: veel mensen zitten dan op het toppunt van een aantal waardevolle vaardigheden die pas op latere leeftijd tot volle bloei komen, schrijft hoogleraar Psychologie Gilles Gignac. Bang om […]
Slimme ramen maken gebouwen energiezuiniger
Onderzoekers van UHasselt, imec en het Nederlandse TNO werken samen met glas- en raamproducent Group Ceyssens aan nieuwe innovatieve dynamische beglazing. Dankzij een thermochroom pigment passen de ramen zich automatisch aan de seizoenen aan: ze laten in de winter warmte binnen en blokkeren in de zomer zonnewarmte. Zo dalen de verwarmings- en koelingskosten aanzienlijk. Gebouwen […]
Levensverwachting wereldwijd opnieuw op niveau van voor corona
De wereldwijde levensverwachting is in 2023 teruggekeerd naar het niveau van voor de coronapandemie. Ze steeg naar 76,3 jaar voor vrouwen en 71,5 jaar voor mannen, zo blijkt uit de langetermijnstudie Global Burden of Disease. Daarmee herstelt de wereld zich opvallend snel van de terugval tijdens de pandemie. Sinds 1950 is de gemiddelde levensverwachting wereldwijd […]
Daarom leven vrouwen langer dan mannen – en blijft dat nog wel even zo
Overal ter wereld leven vrouwen gemiddeld langer dan mannen, ondanks de medische vooruitgang en een krimpende genderkloof. Nieuw onderzoek bij ruim duizend diersoorten toont nu hoe dat komt – en dat er niet snel verandering in zal komen. Bij de meeste zoogdieren leven de vrouwtjes langer, terwijl dat bij vogels precies omgekeerd is. Daarom wordt […]
Nee, van sporten verslijt je hart niet sneller
Intensief sporten doet het hart niet sneller slijten, zoals Amerikaans president Donald Trump ooit beweerde. Uit een nieuw Australisch onderzoek blijkt het omgekeerde: het hart van sporters klopt net veel minder vaak per dag. Uit het onderzoek blijkt dat sporters een gemiddelde hartslag van 68 slagen per minuut hebben, terwijl die bij niet-sporters op 76 […]
Wetenschappers betrappen het mechanisme dat de ziekte van Parkinson uitlokt
Wetenschappers hebben voor het eerst een beter zicht gekregen op de eiwitclusters die de ziekte van Parkinson uitlokken. De snelst groeiende neurologische ziekte ter wereld geeft zo een belangrijk geheim prijs. De ziekte van Parkinson is een progressieve hersenaandoening die leidt tot symptomen zoals traag bewegen, spierstijfheid, beven, slaap- en geheugenproblemen. Er bestaan medicijnen om […]
Oude zonnepanelen blijven volop stroom leveren
Dertig jaar na hun installatie blijken zonnepanelen nog altijd 80 procent van hun capaciteit te behouden, blijkt uit een analyse. In de late jaren 1980 zette Zwitserland zijn eerste pasjes wat betreft zonne-energie, onder meer op daken van afgelegen bergstations. Dertig jaar later liggen die panelen er nog, en ze leveren nog altijd volop energie. […]
Toerist wil groene B&B
De vraag naar ‘groenere’ bed & breakfast-accommodaties (B&B’s) neemt wereldwijd toe, blijkt uit nieuw internationaal onderzoek naar de voorkeuzen van toeristen. Opvallend is wel dat er culturele verschillen spelen: Chinese toeristen gaan sneller overstag voor een logies met natuurlijke ventilatie, Grieken worden sneller overtuigd door verblijven die inzetten op compostering. Een bevraging van achthonderd mensen […]
Wetenschappers redden miljoenen levens met hun werk
Wetenschappers maken een enorm verschil in de wereld. Hun onderzoek leidt tot innovaties die letterlijk miljoenen levens redden en onze samenleving veerkrachtiger maken. Een treffend voorbeeld is Sarah Gilbert, de onderzoeker die haar carrière wijdde aan de ontwikkeling van vaccins. Ze werkte eerder al aan vaccins tegen griep, MERS, Nipah en Rift Valley fever. Toen […]
Nieuwe behandeling biedt hoop voor whiplashpatiënten
Een innovatieve behandeling voor mensen met langdurige klachten na een whiplash blijkt aanzienlijk betere resultaten te geven dan de klassieke aanpak. Patiënten ervaren minder pijn en beperkingen, meer mensen raken volledig pijnvrij en de zorgkosten dalen. Onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en de Universiteit Gent (UGent) volgden patiënten gedurende 14 weken behandeling en […]
Natuur-apps worden onschatbaar voor de wetenschap
Apps zoals iNaturalist, waarmee mensen foto’s van wilde dieren of planten delen, ontwikkelen zich razendsnel tot een hoeksteen van wetenschappelijk onderzoek. Er zijn inmiddels duizenden wetenschappelijke publicaties die zich baseren op de data. In 2019 fotografeert een wandelaar in het noorden van China een vreemde vlieg, die eruitziet als een bij. Hij deelt de foto […]
Eieren verhogen slechte cholesterol niet, blijkt uit onderzoek
Onderzoek van de Universiteit van Zuid-Australië (UniSA) is formeel: cholesterol in eieren verhoogt de slechte cholesterol in je bloed niet. Verzadigd vet doet dat wel, dus eet je omelet, maar laat het spek achterwege. Eieren hebben niet altijd een goed imago bij mensen die lijden aan verhoogde cholesterol. Vaak worden ze verantwoordelijk gehouden voor een […]
Sociale media zijn niet per definitie slecht voor mentaal welzijn
Er is momenteel onvoldoende wetenschappelijk bewijs dat sociale media een negatieve impact hebben op het mentale welzijn. Dat blijkt uit een analyse van tien recente studies door de Universiteit Gent en de Universiteit Antwerpen, aangevuld met eigen onderzoek. De resultaten tonen een gemengd beeld: sommige studies wijzen op negatieve effecten, andere op positieve of geen […]
Kinderen als inspiratiebron voor slimmere AI
Onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel en de Université de Namur hebben een artificiële intelligentie ontwikkeld die taal leert zoals kinderen dat doen: via interactie, spel en het begrijpen van betekenis in de omgeving. Daarmee bieden ze een mensgericht alternatief voor de huidige generatie grote taalmodellen zoals ChatGPT. In plaats van massale tekstverwerking, leren deze […]
Bewezen: actieve jongeren zijn mentaal weerbaarder
De eeuwenoude uitspraak ‘Een gezonde geest in een gezond lichaam’ lijkt nog niets van zijn kracht te hebben verloren. Auteurs Paula Cordova Alegre en Marina Francín Gallego doen onderzoek naar de effecten van lichaamsbeweging op het fysieke, psychologische en sociale welzijn van jongeren en achten de enorme positieve gevolgen als bewezen: “Actieve adolescenten lopen een […]